Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.



Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

05.01.2018

Służebność przesyłu na drodze publicznej

drukuj mail Share
"

Skomplikowane spory prawne wymagają doświadczonych i kompetentnych doradców.

"

Dowiedz się więcej:

Spory przed sądami powszechnymi i sądem najwyższym

Droga publiczna nie może zostać oddana przedsiębiorcy przesyłowemu do korzystania przez ustanowienie na niej służebności przesyłu.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2017 r. (sygn. II CSK 412/16) jednoznacznie wskazał, że gmina nie może rozporządzać własnością drogi publicznej w taki sposób, aby ustanowić na niej służebność przesyłu, a przedsiębiorcy przesyłowemu nie przysługuje roszczenie o ustanowienie tego prawa.

Okoliczności sprawy

W sprawie, której dotyczyło przedmiotowe rozstrzygnięcie, pierwotnie sąd I instancji uwzględnił wniosek przedsiębiorcy przesyłowego i ustanowił na jego rzecz za wynagrodzeniem na działce stanowiącej własność gminy służebność przesyłu, polegającą na prawie korzystania z nieruchomości w zakresie usytuowanego na niej gazociągu, prawie utrzymywania go na tej nieruchomości oraz ewentualnych przyłączy i urządzeń, prawie swobodnego, całodobowego dojścia i dojazdu oraz ograniczeniu uprawnień właściciela nieruchomości obciążonej przez powstrzymywanie się od wznoszenia budynków i nasadzeń, a także innych działań w strefie kontrolowanej, mogących zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji.

Co jednak szczególnie istotne w niniejszej sprawie, po wydaniu postanowienia przez sąd I instancji na skutek odpowiedniej uchwały organów samorządowych nastąpiła zmiana klasyfikacji dróg, wzdłuż których przebiega gazociąg i ich zakwalifikowanie do dróg publicznych.

Rozpoznający sprawę sąd II instancji uwzględnił przywołaną okoliczność i w związku z tym uznał, że niemożliwe stało się ustanowienie na niej ograniczonych praw rzeczowych, w tym więc także służebności przesyłu.  W konsekwencji zmienił więc zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek o ustanowienie służebności przesyłu.

Przedsiębiorstwo przesyłowe zaskarżyło postanowienie sądu II instancji w drodze skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została jednak oddalona przez Sąd Najwyższy.

Stanowisko SN

W uzasadnieniu postanowienia Sąd Najwyższy wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (dalej jako: „u.d.p.”), z których wynika, że droga gminna stanowi własność gminy (art. 2a ust. 2 u.d.p.). Okoliczności sprawy potwierdzają natomiast, że droga, na której znajduje się gazociąg została przekształcona z drogi wewnętrznej w drogę gminną i aktualnie stanowi własność gminy.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 u.d.p. istniejące w pasie drogowym obiekty budowlane i urządzenia niezwiązane z gospodarką drogową lub obsługą ruchu, które nie powodują zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego i nie zakłócają wykonywania zadań zarządu drogi, mogą pozostać w dotychczasowym stanie. Zdaniem Sądu Najwyższego wynikające z przywołanego przepisu uprawnienie daje natomiast tytuł o charakterze administracyjnoprawnym do eksploatowania urządzeń gazowniczych w taki sam sposób, jaki zapewniałoby ustanowienie służebności przesyłu. Wyłączenie dróg publicznych z obrotu prawnego wyklucza natomiast ustanowienie na nich ograniczonych praw rzeczowych. Sąd Najwyższy powołał się w tym zakresie na utrwalone stanowisko, zgodnie z którym drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego i mogą stanowić własność wyłącznie podmiotów własności publicznej.

W konsekwencji w ocenie Sądu gmina nie może rozporządzać własnością drogi publicznej również w taki sposób, aby ustanawiać na niej służebność przesyłu. Przedsiębiorstwo przesyłowe nie ma natomiast roszczenia o jej ustanowienie. Co więcej, nie ma w tym również interesu prawnego z uwagi na to, że z nieruchomości i tak może korzystać w celu utrzymywania na niej swoich urządzeń przesyłowych na podstawie art. 38 ust. 1 u.d.p. – w takim samym zakresie, jaki gwarantowałaby mu służebność przesyłu.

"

Skomplikowane spory prawne wymagają doświadczonych i kompetentnych doradców.

"

Dowiedz się więcej:

Spory przed sądami powszechnymi i sądem najwyższym

Autor artykułu

Ewa Skrzypczyńska

aplikant radcowski w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, specjalizuje się w prawie cywilnym, ze szczególnym uwzględnieniem prawa zobowiązań

Więcej z Wokandy §

Wydarzenia PDS

  • Brak nadchodzących wydarzeń
Więcej wydarzeń
"

Skomplikowane spory prawne wymagają doświadczonych i kompetentnych doradców.

"

Dowiedz się więcej:

Spory przed sądami powszechnymi i sądem najwyższym